IN SINT-FRANCISCUS EVERGEM IS DE THEATERMICROBE NOOIT VER WEG...
Ruim 20 jaar geleden speelden we op school het stuk « Sint-Franciscus ».
Leerlingen en leerkrachten samen aan de slag, onder leiding van Wilfried De Causmaecker, in een spel met muziek, beweging en dans.
Het leven van de heilige Franciscus vormde de leidraad in dit stuk. Wie erbij betrokken was, koestert de herinneringen.
Sindsdien was er altijd wel iemand die opperde dat we toch nog eens een theaterstuk zouden moeten maken…
In 1999 creëerde en speelde een goed draaiende leerlingenraad “The Black Panties”. Jeroen Baetslé en Elise Steyaert regisseerden een theatervoorstelling over een gangsterbende die, met zwarte panty’s over het hoofd getrokken, een mislukte overval pleegt. Ze speelden 2 keer in de gymzaal van de school.
In 2004 organiseerde de overheid voor het eerst in de derde graad de “vrije ruimte”, lesuren die niet-leerplangebonden zijn, waar er ruimte is voor initiatief en voor creativiteit. Leerlingen die in het vijfde jaar kiezen voor het seminarie talen en cultuur, brengen sindsdien elk jaar in kleine groepen een zelfgeschreven Engelse eenakter. Elk jaar zitten er pareltjes tussen, elk jaar ontdekken de leerlingen onvermoede talenten en interesses.
De toneelmicrobe liet en laat ons duidelijk niet los. Af en toe duikt er zelfs een oud-leerling op in het professionele dans-, muziek- of theatercircuit.
Dit jaar bestaat onze school 50 jaar.
Het is nu of nooit hebben we met enkele enthousiaste leerkrachten gedacht. We prikten een datum in CC Stroming, we namen een regisseur onder de arm en begonnen te brainstormen en te repeteren. Dit resulteerde uiteindelijk in het stuk “Spectaculair spectaculair”, gespeeld, gedanst, gezongen en muzikaal ondersteund door een groep supergemotiveerde leerlingen en leerkrachten, onder leiding van Pascal Buyse, Yahya terryn en Raf Goossens.
Een mens kan het niet helpen. Als school al vele jaren je werkplek is, dan doe je niks zonder je af te vragen wat jongeren er uit leren, wat ze eraan hebben en hoe we ze kunnen helpen groeien.
Reken maar dat dit avontuur elke acteur, elke muzikant, elke medewerker ergens heeft geraakt en ergens heeft gebracht, via hoogten en laagten, in goede en kwade dagen, op grenzend stotend en grenzen verleggend…
Stapje voor stapje hoger op de ladder!
We hebben het hen niet makkelijk gemaakt, want hen geen kant-en-klaar scenario of een kant en klare tekst in de schoot geworpen.
Integendeel, we zijn samen met hen op zoek gegaan naar een verhaal, een rol, een sfeer, een emotie. We hebben hen telkens opnieuw uitgedaagd om mee te denken, om zich hun personage eigen te maken, om de sfeer te pakken, de emotie te voelen. Dat vraagt geduld en tijd, dat zorgt voor twijfel en onrust, maar ook voor plezier, verrassing en ontlading.
Voor de muzikanten was de uitdaging minstens even groot. Ga maar op zoek naar passende muziek bij elke scène, componeer, experimenteer, arrangeer. Zorg voor een samenklank die de acteurs ondersteunt en optilt. Een klus die je niet zomaar even klaart, het vraagt liefde voor muziek en goesting om te experimenteren.
Dit is ook de attitude die onze regisseur Pascal Buyse voor ogen hield tijdens de repetities, zoals blijkt uit zijn reactie op de blogsite van dit project. ”Ik nodig alle spelers uit om samen met mij te zoeken, ik kan jullie vanuit mijn bagage prikkels aanbieden of met mijn ervaring en kennis sturen. Indien je niet akkoord gaat met de "prikkels" die ik jullie geef, daag ik jullie uit om hierop creatief te reageren. Ook ik, als regisseur, zal mijn idee over hoe de voorstelling er moet uitzien tijdens het repetitieproces in samenspraak met jullie moeten bijsturen. Het is jullie verbeelding aan de macht, het is mijn taak om jullie verbeelding om te zetten in een voorstelling.”
In pretpark ‘Spectaculair Spectaculair’ draait alles vierkant: er is een tragisch accident gebeurd waarbij Marie, de vrouw van de directeur Gabrio, in coma raakt.
Hij staat er alleen voor en rekent op zijn zoon Diego om het pretpark over te nemen en nieuw leven in te blazen. De zaken gaan slecht, het personeel mort, want het wordt niet uitbetaald. Het pretpark verliest zijn aantrekkingskracht, de twijfel slaat toe, tot Chantal, een keiharde projectontwikkelaar, met een voorstel komt…
“Geknars en gezaag
wachten en sterven
’t is pret in een park
’t is ons pretpark
zwieren in de wind
vanalles eten
en trachten de realiteit te vergeten” Ze vullen hun tijd met muziek te spelen, met proberen, repeteren en experimenteren.
Na enkele “denktank”–vergaderingen, was dit de inleiding waarmee we naar de leerlingen toestapten. Negen (!) maanden later staan we op het podium met “Spectaculair Spectaculair”.
Wat is er geworden van onze oorspronkelijke ideeën en plannen?
Een spectaculaire poedelshow?
Een musical over de bewoners van een vergeten pretpark?
Een stuk over hoe in hun - èn ons - leven dromen en realiteit met elkaar wedijveren?
Wie zal het zeggen.
Kijk gewoon met een onbevangen hart en laat je op sleeptouw nemen
door Gabrio, die, getekend door het verlies van zijn vrouw, het verleden niet kan loslaten
door Diego, die onder druk gezet wordt door de meedogenloze Chantal,
maar ook de tere Fraunika niet in de steek wil laten
door het tragikomische liefdesverdriet van de caissière Ingrid,
door de magie van Timo
kortom door de teksten, de muziek, de sfeer!
We wensen je een hartverwarmende en pakkende voorstelling!
Wat drijft Pascal Buyse?
Wie is de man achter Yahya terryn?
Hoe ervaart Raf Goossens de samenwerking met leerlingen en leerkrachten?
Wie zijn ze, wat doen ze, waar komen ze vandaan en
welke richting slaan ze verder in?
Interviews afgenomen door mevrouw Verdegem op woensdag 16/01/2008
Uitgewerkt door Matthijs Pevenage (4 handel)
Pascal Buyse
Dat er al lang een schooltoneel in de lucht hing, bevestigt Pascal Buyse ons. Zijn oog viel op een e-mail, die een oud-leerlinge van onze school en inmiddels zelf professionele actrice, Griet Dobbelaere, een jaar of twee geleden rondstuurde. Pascal bedacht het basisscenario, dat hij later verder bewerkt heeft samen met Yahya terryn. Hij was dus DE ideale persoon om eens te polsen naar de inhoud van het toneelstuk.
In een notendop samengevat gaat het toneelstuk over hoe een mens zijn droom realiseert en welke compromissen mensen sluiten, als die droom, door beperkingen, niet uitkomt.
Pascal heeft ruim 10 jaar de nodige ervaring in de theaterwereld, daarnaast wordt hij gevraagd om projecten in het onderwijs uit te werken.
“Graag zou ik willen evolueren als een brugfiguur tussen de professionele podiumkunsten en het onderwijs.”
De uitdaging in Spectactulair Spectaculair is voor mij de samenwerking tussen leerkrachten en leerlingen, het samen denken en grenzen aftasten door creatief te zijn.
Yahya terryn
Ook Yahya Terryn blijkt een beproefde regisseur te zijn. Hij werkte onder andere reeds samen met Pascal Buyse in het kader van 20 jaar Vooruit en was actief binnen theater Victoria. Jong geleerd is oud gedaan! Voor Yahya is dat zeker zo, hij begon al op twaalfjarige leeftijd met toneel. Hij volgde filmregie in Brussel, hielp mee aan allerlei toneelproducties. Hij heeft ook al ervaring met werken met jongeren in De Kopergieterij in Gent en Ternat.
Wat hij van onze jongeren vindt? Niets dan lof. “Ze zijn een heel toffe groep en ik zie werkelijk een grote vooruitgang in hen. Ze groeien meer in hun rol, vertonen meer durf en bewustwording en zijn volledig mee met het verhaal,” aldus Yahya. Ook de samenwerking met de leerkrachten valt goed mee. “Ze werken echt als een hecht team en discussies over verschillende ideeën maakt het voor mezelf boeiend. Maar in dit schooltoneel zijn de leerkrachten een beetje mijn leerlingen en zoals alle leerlingen, kampen ze heel soms met een concentratieprobleem.”
“De grootste uitdaging is om de energie te behouden. Op die manier kun je er staan als één groep en zorgen voor een goed en consequent verhaal met de juiste personen op de juiste plaats.” Het belangrijkste is veel oefenen, want vooral de bewegingsstukken zullen nog wat werk vragen.”
Raf Goossens
Raf Goossens is de derde musketier van het regie- en dramaturgiegezelschap. Yahya heeft nog bij hem in de klas gezeten: Raf is halftijds leerkracht lager onderwijs! Ook hij heeft overschot aan ervaring wat theater betreft: hij maakt deel uit van het Sabbatini mimetheater en hij deed ook allerlei kleine projecten, zoals het Sprookjesbos in Oudenaarde.
“De leerlingen van Sint-Franciscus zijn al ‘groot’ voor beginners. De jongste leerlingen (14 jaar) konden al veel emoties aanvoelen en overbrengen.Bepaalde leerlingen maakten grote sprongen, soms diegene bij wie we het minst verwacht hadden.”
“Mijn grootste uitdaging voor dit stuk? Emoties opwekken bij zowel het publiek als de spelers, die ten slotte veel emotie in hun rol dienen te leggen. En uiteraard wil ik dat alle mensen genieten van het toneel!” Hierover kan Raf weinig voorspellingen doen, maar hij hoopt in ieder geval dat er veel tegenstrijdige meningen zijn. “Dat maakt het interessant naar een volgend stuk toe. Zo kun je leren uit je fouten en je optrekken aan al wat goed was.” aldus Raf.
“Er staan als groep en er als school op pedagogisch vlak iets aan overhouden, is de belangrijkste uitdaging.” Aldus de 3 regisseurs.